Lillo fort, het wapenschild

Index SUPERTIP: ONZE HUIFKARTOCHTEN Rondleidingen Poldermuseum Agenda Linken Getijden Horeca

Voor rondleidingen contacteer: Werner Bril. Gsm: +32 (0) 4 77 55 41 48.


U heeft vragen, wenst ons te boeken?

E-mail ons hier

"HET WAPENSCHILD VAN LILLO"


Het hart is afgeleid van het wapen van de Massieu familie, Heren van Lillo. De andere helft is afkomstig van het wapen van de Van Dale familie, Heren van Lillo in de 16e en 17e eeuw. De namen en erfgenamen van deze Heren zijn dan ook terug te vinden in de geschiedenis van het kasteel van Lillo.

Bij een Schepenakte , in 1709 werd de zegel van Lillo gedrukt, waarvan wij alhier de ontleding geven.
Wapenschild
Gedeelte 1° van zilver met plompenblad van sinopel, hetgeen is Massieu;
Gedeelte 2° Doorsnede a: van goud met een wildeman, in vleeskleur van voren gezien,gekroond met loof van sinopel, houdende in de rechterhand een knots van zilver rustende op zijn schouder, in de rechterhand een rondas van hetzelfde,
Gedeelte 2° Doorsnede b:van sabel met drie sterren met zes stralen van zilver, hetgeen is van Daele. Het schild houdend, twee elkaar aanziende vogels in natuurlijke kleur en gesteld op een gelelied, van onder toegespitst kruis. Dit alles geplaatst op een van sinopel.

Hier volgt de oude tekst van een oorkonde:
Wij Emaniel Peres, Drossaert, Philippus Meerts, Jochem vanden Eynden, Geerardus Vervloet, Jan De Boey, David Lenaerts, Jan Pauwels ende Henderick Panis, Schepenen der Heerlijckheyt van Lillo en de zuytland, verclaeren ende certificeren mits desen op den eedt gedaen enden gepresteert in aenkomen onser office, dat wij om te voldoen aen sijn Majesteits plackaet van den 29 mey lestledenaen ons toegesonden, hebben gevisiteerd alle de huysen, schueren, solders, keeten, geheel het district van onse voorscreven dorpe Lillo ende bevonden drij duysen een hondert drijenvijftig vertrelen graen, kooren, geerst, haver, ende boonen ingevolgen den bovenstaende leyst daer van door ons Schepenen, boeven genoempt hier onder onse dorps Zegel doen op drucken ende bij onsengeswooren Secretaris laeten onderteckenen den 12 Junius 1709.

(get.) Corn. Hend. Wolff. Secretarius
Locum Sigilli

Bron: Lillo, lief en leed.
Auteur: Reinaerts 1971.


HET WAPEN VAN HET DISTRICT: BERENDRECHT-ZANDVLIET-LILLO.

Berendrecht-Zandvliet-Lillo is na het district Antwerpen het grootste en tevens het dunstbevolkte district van Antwerpen. Het staat in Antwerpen ook bekend onder de bijnaam van het noorderdistrict, het polderdistrict of onder haar afkorting Bezali. Berendrecht-Zandvliet-Lillo behoort tot het elfde gerechtelijk kanton Antwerpen. Door een vergetelheid behoort Lillo pas sinds de wet van 11 maart 2003[1] tot het elfde kanton; daarvoor hoorde het bij het vierde kanton.

Geschiedenis

Op 1 januari 1958 werden Berendrecht, Zandvliet en Lillo bij Antwerpen gevoegd en werd daarna het polderlandschap grotendeels onteigend voor de havenuitbreiding. De drie districten werden later samengevoegd tot het district nr. 4. In 1983 werd het voormalige district Antwerpen 4 (met postnummer 2040) onder de naam Berendrecht-Zandvliet-Lillo van het zojuist gevormde verenigde district Antwerpen gescheiden en als volwaardig nieuw district tussen de andere met Antwerpen in 1983 gefuseerde deelgemeenten opgenomen. Van 1 januari 2001 tot eind 2006 was de eerste (op 8 oktober 2000) rechtstreeks verkozen districtsraad aan de slag. Deze districtsraad had beslissingsbevoegdheid over sport-, jeugd-, cultuur- en seniorenbeleid. Ook over de communicatie van het district, de feestelijkheden en een gedeelte van de straat- en groenwerken kan de districtsraad nu beslissingen nemen. Over de andere domeinen kan de districtsraad adviezen geven. Op 1 januari 2007 ging de tweede (op 8 oktober 2006) rechtstreeks verkozen districtsraad aan de slag en op 1 januari 2013 was het de beurt aan de derde (op 14 oktober 2012 verkozen) districtsraad.

Databank van de vastgestelde Vlaamse wapens en vlaggen: Meer over het wapenschild

Bezoek de website van het District Berendrecht-Zandvliet-Lillo

Bezoek de website van de Heraldry of the world.

Bezoek de website over het wapenschild van Lillo via: Heraldry of the world
Bezoek de website over het wapenschild van Zandvliet via: Heraldry of the world
Bezoek de website over het wapenschild van Berendrecht via: Heraldry of the world


MEER INFO OVER WAPENSCHILDEN (Heraldiek).
HET WAPEN

Een wapen, of blazoen, is in de heraldiek een symbool dat is verbonden aan een persoon, een familie, een stad of staat, of een groep bij elkaar horende mensen. Traditioneel werd een wapen gedragen op het schild. Het gebruiken van een wapen wordt het 'voeren' van een wapen genoemd. Het wapen werd later uitgebreid met de helm met daarop een helmteken, en een wrong van het dekkleed, en het werd bovendien getoond op andere herkenbare plaatsen, zodat de herkenbaarheid van de groep in een veldslag gewaarborgd was en eigendommen duidelijk aan de persoon gebonden. Naast toepassing binnen families wordt het wapen, net als een vlag, tegenwoordig ook veel gebruikt als een symbool van een land, stad, gemeente, waterschap of provincie.
Een vlag met de afbeelding van een wapen heet een banier.

DE GESCHIEDENIS

In de middeleeuwen werden de krijgers na de 11e eeuw in steeds zwaardere harnassen gehuld. De in 1066 met een open helm, zonder vizier, uitgeruste Noormannen en Angelsaksen die op het Tapijt van Bayeux zijn afgebeeld, hadden geen uniek schild nodig, omdat zij gemakkelijk herkenbaar waren. De op het tapijt afgebeelde schilden hadden wel versieringen, maar er zijn geen aanwijzingen dat deze persoonsgebonden waren. Tijdens de kruistochten kwamen zware, gesloten helmen in zwang. Om in de strijd te zien wie vriend en wie vijand was, moest elke ridder zijn eigen teken op het wapenschild afbeelden. Deze tekens werden al snel een belangrijk symbool en vonden een plek op documenten, grafstenen, gevelstenen en banieren. In de eerste jaren van de 12e eeuw was zo een cultuur rond het wapen ontstaan, waarvan de regels en gebruiken in de heraldiek, de kunst van de herauten werden vastgelegd.Deze heraldiek is een puur Europese aangelegenheid. Eigenlijk is de juiste omschrijving: de (hulp)wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoeken van de geschiedenis van de wapenschilden, het op de juiste manier ontwikkelen van nieuwe wapens en het op de juiste manier optekenen van de beschrijvingen van wapens. In Nederland wordt dit, althans voor de adellijke en overheidswapens, gedaan door de Hoge Raad van Adel. Dit instituut is officieel ingesteld om wapenschilden toe te kennen aan personen, families, instellingen en instituten in Nederland. Naast de Hoge Raad van Adel bestaan er ook andere organisaties, zoals de Fryske Rie foar Heraldyk, waar wapens worden geregistreerd en gepubliceerd. In Vlaanderen is het de Vlaamse Heraldische Raad, die de toekenning van wapens en vlaggen aan de Vlaamse provincies en gemeenten begeleidt. Sinds 2000 erkent en verleent deze raad ook wapens aan personen en instellingen. Voor de wapens van adellijke families en personen aan wie de adelstand verleend wordt in België, is echter de Raad van Adel bevoegd. Deze ressorteert onder de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken. Wapenschilden werden vaak ontworpen door herauten. Deze noteerden ook alle wapens in een apart wapenboek, zoals het Wapenboek Gelre. Tijdens een oorlog moesten de herauten lijsten samenstellen van de ridders die naar het slagveld gingen, waardoor achteraf eenvoudig de omgekomen ridders geďdentificeerd konden worden. Oorspronkelijk hadden heren en ridders een uniek wapenschild. Toen in de late 12e eeuw het wapen steeds meer prestige had verworven, gingen zonen hun vaders wapen gebruiken, soms ongewijzigd. Zo ontstond het familiewapen. Wapenschilden zijn echter maar kort het exclusieve domein van de ridderstand geweest; al in de 13e eeuw gingen ook anderen zoals steden, gilden en sommige belangrijke burgers een wapen gebruiken. Ook staten kregen een wapen; daarbij werd meestal gebruikgemaakt van het wapen van de vorst. De boeren hielden het eeuwenlang bij hun huismerken, maar ook in hun kringen werden familiewapens in de loop der eeuwen steeds algemener. Alleen in Engeland en Schotland is het gebruiken van een wapenschild aan strenge wettelijke regels en toestemming door de staat gebonden. In de 12e en 13e eeuw werden wapens werkelijk gebruikt. In de late middeleeuwen waren zij belangrijk bij riddertoernooien. Toen deze niet meer werden gehouden, ontstond een "papieren heraldiek" waarin steeds ingewikkelder wapens werden gebruikt.

FAMILIEWAPENS

Ook families kunnen een wapen hebben, en niet alleen adellijke families. Heel veel families hebben vanouds een wapen, maar veel familieleden weten dat niet meer. Men kan ook zelf een wapen ontwerpen of laten ontwerpen door een heraldisch tekenaar. Het is hierbij wel aan te bevelen dat men zich in de heraldiek verdiept. Het gebeurt wel dat een familie een wapen voert dat afkomstig is van een andere familie met (bijna) dezelfde naam. Men spreekt dan van een geassumeerd wapen. Dit wordt door heraldici niet gewaardeerd, maar het is niet verboden.

DE VORM VAN HET SCHILD

Er bestaat geen vaste regel voor schildvormen. De meeste bestaande schildvormen komen voort uit de pen van de heraldische tekenaar. Een uitzondering geldt voor een zeer klein aantal schilden waarvan een bepaalde schildvorm een vereiste is om ze naar waarheid af te beelden. Het wapenschild is altijd aan mode onderhevig geweest. De oudste schilden uit de 12e en de eerste helft van de 13e eeuw zijn driehoekig van vorm. Daarna worden de driehoeken bijna gelijkzijdig en vanaf de 14e eeuw komen bovendien de halfronde schilden voor. In de bloeitijd van de heraldiek werden door ridders en strijders in de verschillende landen schilden gebruikt die, behalve aan de mode, ook aan specifieke eisen van de toenmalige oorlogsvoering aangepast waren. Het Duitse toernooischild is zo grillig gevormd omdat het zo de ridder in staat stelt om tijdens een toernooi de lans stevig vast te houden. Vanaf de 15e eeuw verschijnen de overige schildvormen en daarmee ook de decoratieve heraldiek. Traditionele vormen verdwijnen door het aanbrengen van insnijdingen en uitschulpingen die, opgerold en omgebogen, een renaissanceuitstraling hebben. Dit leidt uiteindelijk tot de rococoschilden uit de baroktijd en de zogenaamde papieren heraldiek. In de 20e eeuw keert de heraldiek terug naar haar oorsprong met goed herkenbare wapens op schilden van een vorm zoals die in het verleden door gewapende ridders werd gebruikt. In verscheidene landen gebruikt men verschillende vormen van schilden. Het gebruik is traditioneel en men kan het wapen desgewenst altijd op een schild naar eigen keuze plaatsen. De heraldicus zal daarbij rekening houden met de vorm van de figuren in het wapen. Italiaanse wapens tonen vaak torens en andere langgerekte vormen. Het typisch Italiaanse wapenschild is daarvoor bij uitstek geschikt. Het decoratieve Duitse wapen geeft veel wapenfiguren vertekend weer.

VROUWENWAPENS

Een ongehuwde vrouw voert hetzelfde wapen als haar vader. Gehuwde vrouwen kunnen kiezen uit drie mogelijkheden:
1.ze kan het wapen van haar man met haar eigen wapen combineren, in een gedeeld schild van ovale vorm, of in de vorm van een alliantiewapen; ***
2.ze kan haar eigen familiewapen (van de vader) blijven voeren;
3.ze kan het wapen van haar echtgenoot gebruiken, bijvoorbeeld wanneer zij geen eigen familiewapen heeft.

*** In de genealogie bedoelt men met een alliantie gewoonlijk een verdrag of samenwerkingsverband, vooral in de vorm van een huwelijk. Als bijzonder symbool van een huwelijk vinden we, met name bij kastelen, adellijke huizen en rouwborden, zogenaamde alliantiewapens waarbij beide familiewapens worden weergegeven.
In een alliantiewapen is een wapentekening waarop twee wapenschilden, soms met hun pronkstukken zoals schildhouders samengevoegd tot een geheel. Een dergelijk wapen werd en wordt door een echtpaar gebruikt. Het is gebruikelijk om het wapenschild van de echtgenote rond af te beelden en aan de linkerzijde te plaatsen. Heraldisch links is in het dagelijks leven rechts.
De beide schilden worden gedekt door de rangkroon of de helm met het helmteken van de man. Zij kunnen ook door zijn wapenmantel worden gedekt. Wanneer de vrouw een hogere rang in de adel bezit dan de man zal men ervoor kiezen om de beide wapenschilden met een rangkroon te bedekken.
Een bijzonder heraldisch gebruik bij alliantiewapens was het spiegelen van het helmteken. Men spiegelde de helmtekens boven de respectieve wapens van de echtelieden zodat deze elkaar aankeken. Ook de wapenfiguren worden in sommige gevallen, de praktijk bestaat in ieder geval vanouds in Duitsland[1], soms "respectant" op het schild geplaatst. Dat betekent dat wanneer beide echtelieden, in de heraldiek femme en baron genoemd,een leeuw in hun wapen voeren deze twee leeuwen elkaar zullen aankijken. In de meeste gevallen zal de leeuw in het wapen van de baron daarvoor worden gespiegeld. Het is immers heraldisch gebruik dat een wapendier naar rechts (dexter) kijkt. Een wapendier dat naar links (sinister) kijkt, een zogenaamde "lion contournée", is soms, maar zeker niet altijd, een aanwijzing dat er sprake is van bastaardij. Ook kronen en muziekinstrumenten zullen respectant worden afgebeeld. De mondstukken wijzen naar het wapenschild van de partner.
Echtgenoten kunnen hun wapen ook vermeerderen of palen met het wapen van hun partner.

Er bestaan verscheidene opvattingen over wat op het schild kan worden gevoerd. 18e-eeuwse Nederlandse wapenkundigen, Fransen en Engelsen kennen een helmteken op een wrong op het schild. Dit zou volgens sommigen alleen bij wapens van mannen gebeuren, omdat een vrouw in die landen nooit een helm en helmteken voerde. Dergelijke wapenschilden kunnen gedekt worden met rangkronen of versierd worden met liefdesknopen of met verschillende soorten gebladerde en gebloemde takken. De veelvoorkomende praktijk in Nederland is echter dat vrouwen op een zegelring een schild voeren bedekt met wrong en helmteken, maar zonder helm. Vanaf begin 16e eeuw werd het de gewoonte om voor ongehuwde vrouwen een ruitvormig schild te gebruiken. Voordien werden ruitvormige schilden ook door mannen gevoerd. In de 18e eeuw werden voor ongehuwde vrouwen ruitvormige, en voor gehuwde vrouwen en weduwen ovale schilden gebruikt. Dat is in Nederland nog steeds het gebruik. In de praktijk blijven vrouwen, ook nadat ze getrouwd zijn, vaak het ruitschild gebruiken. In Friesland zijn álle schilden voor vrouwen ruitvormig.

LINKS OF RECHTS

Heraldisch links en rechts, gezien vanuit het perspectief van de drager van het schild

Nog gesproken wordt over de linker- of rechterzijde van het schild, of dat bijvoorbeeld een dier naar links of rechts kijkt, dit gezien moet worden alsof men zelf achter het schild staat. Voor alle duidelijkheid zegt men ook wel heraldisch links en heraldisch rechts. De wapendieren op de meeste wapens, waaronder de leeuwen van het Nederlandse en Belgische wapen, kijken dan ook naar de (heraldische) rechterkant van het schild. Er is een goede reden waarom dieren naar rechts kijken. Een rechtshandige ridder draagt zijn speer in de rechterhand en het schild in de linkerhand. Vaak hangt het schild aan de linkerkant van zijn lichaam. Het dier op het schild kijkt dan in dezelfde richting als de ridder. In de middeleeuwse heraldiek was het gebruikelijk dat een leeuw steeds naar rechts keek, maar bij een bastaard kon het wapen in spiegelbeeld worden verleend. Desondanks kan men concluderen dat een linkshandige ridder een schild nodig had waarop het dier naar links keek, en dat was inderdaad het geval. Tegenwoordig lijkt dit niet meer van toepassing te zijn, omdat er geen toernooien meer worden gehouden en wapenschilden alleen als ornamenten dienen. De regels voor de wapens van bastaarden zijn nooit stelselmatig toegepast en er zijn opvallende uitzonderingen bekend. Toch zijn er situaties waarin hiermee rekening moet worden gehouden. Staat een heraldisch dier op de rechterzijde van een voertuig afgebeeld, dan behoort die afbeelding in de regel 'omgewend' te zijn, zodat het dier naar de voorkant van het voertuig kijkt.
Worden twee verschillende wapenschilden naast elkaar afgebeeld, bijvoorbeeld de wapens van een echtpaar, dan zorgt men ervoor dat de wapens elkaar aankijken.



<

^ Naar boven      Website © Werner Bril.         Foto's © Werner Bril, 2005-2016 Alle rechtenvoorbehouden.   Gastenboek.